بله پنیر، خوراکی که طعم هایی به قدمت تاریخ دارد. گاهی شور، گاهی آجیلی، گاهی کره ای، گاهی هم ترکیبی از طعم های مختلف، گاهی سفت و گاهی نرم، این خوراکی با تنوع و طعم های خاص خود نقش اساسی در صنعت غذایی دنیا بازی کرده است. اما نگاهی بیندازیم به تاریخچه پیدایش پنیر و رشد صنعت پنیر سازی در دنیا
فراورده ای به قدمت تاریخ
تاریخ پیدایش پنیر را نمی توان به مکان، زمان و یا شخص خاصی نسبت داد اما با توجه به شواهد تاریخی می توان گفت این فراورده در واقع به ۴۰۰۰ هزار سال قبل از میلاد بر می گردد. اما برای بررسی دقیق تر ابتدا نگاهی به تاریخ شیر بیندازیم، جایی که اهلی کردن حیوانات شیرده به حدود ۸۰۰۰ سال قبل بر میگردد، سومری ها به عنوان اولین انسان ها توانستند حیوانات شیرده را اهلی کنند و از شیر آنان استفاده کنند. اما مشکلی که شیر داشت نگهداری سخت آن بود، در واقع نبود سازو کار نگهداری شیر باعث شد تا مقدمات ساخت پنیر فراهم شود.
مصر، یونان یا عربستان کدام کاشف پنیر اند؟
هنر پنیر سازی با داستان های متعددی روبروست جایی که در منابع باستانی یونانُ دیوار نوشته های مقبره های مصری و داستان های عربی به آن اشاره شده است. اما در واقع ساخت پنیر به نگهداری شیر در خیک های پوستی برمیگردد. جایی که آنزیم های باقی مانده در ساختار بدن حیوانات باعث ایجاد دلمه هایی برای شیر می شد. البته سناریو های دیگری نیز برای پیدایش پنیر وجود دارد مثل نمک زدن به دلمه های شیر یا افزودن آب میوه به شیر که باعث انقعاد آن بود. هرچند هیچ سند معتبری دال بر تایید داستان های فوق نیست اما میتوان آغاز داستان تولید پنیر را به این سه تمدن نسبت داد.
رسیدن پنیر به اروپا و آغاز نقش مهم آن در صنعت غذایی
آغا صنعتی کردن کسب و کار ها را می توان به روم باستان نسبت داد (اگرچه امپراطپری های ایرانی هم به عنوان نسل اولیه صنعتی در دنیا شناخته می شوند) و رسیدن پنیر از طریق تجار آسیایی به روم بود که فرآیند تولید پنیر از روش سنتی به هنر و صنعت رسید. رومی ها فرآیند های تولید پنیر را با مهارت و دانش خود بهینه کردند و راه های ذخیره سازی متنوعی برای پنیر ابداع و پیاده سازی کردند به طوری که پنیر تبدیل به یکی از ماده های مهم غذایی در روم باستان شد. با کشور گشایی های روم و تجارت در اروپا پنیر نیز سفر خود را در کشور های اروپایی آغاز کرد و تبدیل به ماده غذایی محبوبی در اروپا شد.
اولین کارخانه پنیر در اروپا، ایتالیا یا سوییس قدم اول پنیر در صنایع غذایی
میتوان اولین کار صنعتی و تولید انبوه را به ایتالیا نسبت داد که به خاطر خلاقیت خاص تولید پنیر بسیار مشهور شدند اما فرانسه با نوآوری تبدیل به قطب پنیر دنیا شد. با این وجود اولین کارخانه پنیر در دنیا در قرن ۱۹ ام نه در ایتالیا و نه در فرانسه بلکه در سوییس افتتاح شد.
رشد صنعتی پنیر در دنیا
با جنگ جهانی دوم و انقلاب صنعتی در اروپا تولیدات پنیر نیز به صورت کارخانه رواج ویژه ای پیدا کرد و اروپا و آمریکا با تولید انبوه این محصول بازار های جهانی را به دست گرفتند. این روز ها فرانسه را به عنوان بزرگترین کشور تولید پنیر در دنیا می شناسیم.
بسیاری از پنیرهای محبوبی که امروزه میخوریم مثل پنیر انگلیسی چدار، پنیر ایتالیایی پارمجانو یا پارمزان و پنیر گودا ، پنیرهای نسبتا جدیدی هستند و در ۵۰۰ الی ۶۰۰ سال گذشته به وجود آمدهاند. به بیان دیگر پنیر در تاریخ ابتدایی خود به هیچ وجه یک پدیده جهانی نبود و با گسترش پنیرسازی در اروپا و خاومیانه رونق گرفته و به آمریکای شمالی و جنوبی توسط مهاجران اروپایی شکل مدرنی داده شده است.
